17-02-15

Recensies: IS - Tot alles in staat - Hans Jaap Melissen

Titel: IS - Tot alles in staat
Auteur: Hans Jaap Melissen
Recensie: Thea, Nynke
Genre: Mens & Maatschappij
ISBN: 9789048825509
256 pagina's | Uitgeverij Carrera | januari 2015

Hans Jaap Melissen:
Hans Jaap Melissen (1968) werkt als freelance oorlogsverslaggever voor bijna alle publieke omroepen, Vrij Nederland, Trouw en EenVandaag. In 2011 riep HP/De Tijd Melissen uit tot 'Beste Midden-Oosten Correspondent'. Een jaar later ontving hij de titel 'Journalist van het Jaar' voor zijn reportages over de Arabische Lente en in 2013 werd hij met zijn verhalen over de Syrische burgeroorlog genomineerd voor De Tegel. Zijn eerste boek Haïti, een ramp voor journalisten was genomineerd voor de M.J. Brusseprijs, voor het beste journalistieke boek. 

Het verhaal:
Ineens kende de hele wereld die twee letters: IS, een terreurgroep die midden in de chaos van Irak en Syrië de Islamitische Staat uitriep. Het Westen was overdonderd en greep in, maar IS laat zich niet makkelijk verslaan. Wie zijn deze mensen precies, wat willen ze en waar komen ze vandaan? In IS Tot alles in staat neemt de ervaren oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen de lezer mee op reis; naar het New York van net na 9/11 en de oorlogen in Irak en Syrië. Als een van de weinige journalisten gaat Melissen nog naar plekken waar een aantal van zijn collegas is ontvoerd en later onthoofd. Melissen laat zien hoe een vruchtbare voedingsbodem kon ontstaan van waaruit een onbeduidend groepje rebellen uitgroeide tot een van de rijkste en meest meedogenloze terreurbewegingen ooit. Een beweging die handig gebruikmaakt van sociale media en een grote aantrekkingskracht uitoefent op buitenlandse jihadisten, ook uit Nederland. Inmiddels probeert een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten IS te verslaan. Maar gaat dat lukken? Of zal IS altijd weer van zich laten horen met aanslagen, waar ook ter wereld? 

Recensies:

Thea:
„In Syrië verandert de revolutie die in maart 2011 begint met demonstraties, als snel in een bloedige burgeroorlog. In de puinhopen van die oorlog groeit een rebellengroepering razendsnel uit tot een van de krachtigste. Het is een organisatie die nooit heeft geloofd in de oude door het Westen opgelegde landsgrenzen van het Midden-Oosten. Deze organisatie wil die grenzen wegvagen en een nieuwe staat stichten: IS, de Islamitische Staat.”

Een boek over een zeer actueel onderwerp: de Islamitische Staat oftewel IS. Bijna dagelijks horen en lezen we nieuwsberichten over IS en hun gruweldaden. Gruweldaden als massa-executies, onthoofding van gevangen genomen journalisten en hulpverleners en duizenden Jezidi’s op de vlucht voor IS. Maar wat weten we nu eigenlijk over de IS? Wat ligt er aan deze Jihaddistische organisatie en hun zelfbenoemde staat (kalifaat) ten grondslag? Wat was de voedingsbodem voor de IS waardoor zij uit kon groeien tot zo’n grote terreurorganisatie? Wat was de rol van het Westen in deze? Heeft het Westen de invloed en de opmars van IS onderschat? Waarom vertrekken er zoveel buitenlandse jongeren naar Syrië en Irak om er mee te vechten aan de kant van de IS? Hoe ziet de toekomst van Syrië en Irak eruit? Zal het lukken  om de opmars van IS en uiteindelijk de IS zelf te bedwingen? 

„De gedachte aan een einde in een oranje overall met een gemaskerde IS-strijder naast mij, probeer ik zo snel mogelijk van mij af te schudden. Het beste is je te houden aan de gouden regel van de oorlogsverslaggeving: laat de angst thuis en concentreer je op je werk.”

Allemaal vragen die in dit boek aan bod komen. Een boek welke iedereen die maatschappelijk betrokken is zou móeten lezen. Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen geeft een overzichtelijke en verhelderende beschrijving van de gebeurtenissen vanaf de aanslagen op 11 september 2001 tot de strijd om de stad Kobane in november 2014. Voorafgaand hieraan vinden we landkaarten van Syrië en Irak en een kaart waarop aangeduid het gebied waar de IS in Syrië en Irak actief is, een verklarende begrippenlijst en een tijdlijn van gebeurtenissen. Naast zijn eigen ervaringen als oorlogsjournalist lezen we ook de verhalen van (gevluchte) Syriërs en Irakezen, Amerikaanse militairen, Syrische rebellen, dokter Othman; arts in Aleppo, die lange tijd zijn werk blijft uitoefenen ondanks de bombardementen, Reem; een Koerdisch meisje, een half jaar vastgezeten bij IS, nadat haar vader losgeld betaalde is zij vrijgelaten, en de eenzame, gewonde IS-strijder, die door een granaat in zijn gezicht werd geraakt. Het zijn met name deze persoonlijke verhalen welke indruk maken bij de lezer.

„We passeren een wit rond verkeersbord met rode rand en het getal 60 erop. Alaa wijst ernaar. Dat bord staat ook wel voor het leven hier in Irak. Wij worden niet ouder dan zestig, van de stress, van de ellende. Alleen al in de afgelopen week heb ik het gevoel dat ik tien jaar ouder ben geworden.”


Nynke:
Een boek met een wel heel actueel thema. Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen doet hierin verslag van het ontstaan van IS, de achtergronden en persoonlijke verhalen van mensen in zowel Irak als Syrië. Het boek start met achtergrondinformatie, tijdlijn, landkaarten en een verklarende woordenlijst; heel verhelderend voorafgaand aan het boek zelf. De auteur begint bij de ontstaansgeschiedenis van IS, de rol van Amerika komt aan de orde en de buitenlandse jihadisten die aangetrokken worden door de strijd voor de Islamitische Staat.

De actualiteit van het thema is in mijn ogen ook een risico voor de houdbaarheid van het boek. We worden nog dagelijks bedolven onder het nieuws over IS en daarmee is het verhaal nog lang niet af. De vraag is of het beter was geweest om nog even te wachten met dit boek tot het wat stabieler was geworden in dit deel van de wereld. De persoonlijke verhalen van inwoners van Syrie en Irak, gemixed met feiten over IS en de persoonlijke beleving van de schrijver in oorlogsgebied is goed gevonden en houdt het boeiend. De persoonlijke verhalen van mensen raken je echt en ook de spanning die een ervaren oorlogsverslaggever voelt als hij een dergelijk gebied bezoekt, raken je echt. Dit maakt IS tot alles in staat ook tot meer dan alleen een feitenrelaas. Dit boek is een aanrader voor iedereen die al het nieuws over IS gebundeld wil hebben en denkt: ‘Hoe zat het ook alweer?’ Laagdrempelig, informatief en begrijpelijk.



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen